Mroczka Photoblog

Skopski akwedukt

mroczka — Thu, 23 Feb 2012 18:17:40 +0000

Akwedukt w Skopje położony jest na obrzeżach miasta w północno-zachodniej jego części. W zasadzie to nie do końca wiadomo kto go zbudował i kiedy. Jedna z teorii mówi, że to Rzymianie, w I w. naszej ery. Wodociąg miał zaopatrywać w wodę osadę legionistów. Wg innej, zbudowano go za Justyniana I w czasach bizantyjskich. Najprawdopodobniej akwedukt powstał jednak w wieku XVI w czasach Imperium Otomańskiego i dostarczał wodę m.in. do licznych tureckich łaźni. Skopski akwedukt jest jedynym w Macedonii i jednym z trzech w krajach byłej Jugosławii (pozostałe znajdują się w Starym Barze w Czarnogórze oraz w Splicie w Chorwacji). Zapewniał mieszkańcom miasta wodę z oddalonego o 9 km od Skopje wzgórza, Skopska Crna Gora i liczył ok. 200 kamiennych łuków, z czego do dzisiaj zachowało się 55.

Gdzie jest krzyż? czyli święto Chrztu Pańskiego – Vodici

mroczka — Sun, 22 Jan 2012 22:08:29 +0000

19 stycznia prawosławni obchodzili święto Chrztu Pańskiego, Vodici (Водици). Wydarzenie to nazywane również “Bogojavlenie” i obchodzone jest od ponad 2000 lat. Wiąże się z tym ciekawa (i zabawna) tradycja wyławiania z wody drewnianego krzyża, który jest do niej wrzucany przez arcybiskupa Ohrydu, Stefana (w Strudze, do rzeki Crn Drim). Symbolizuje to poświęcenie wód rzeki i jeziora.
Śmiałkowie (krzyż mogą wyłowić tylko mężczyźni) wskakują do lodowatej wody i starają się jak najszybciej go z niej wyłowić. Zwycięzca staje się lokalnym bohaterem i jest pobłogosławiony na cały następny rok. W tym roku wygrał też laptopa.
Po wszystkim, zmarzniętym pływakom serwuje sie ciepłą rakiję na rozgrzanie (i wszystkim pozostałym mieszkancom również).
W ostatnich latach w Strudze raz podobno krzyż zaginął a innym razem został zepsuty…w tym roku na szczeście nic złego się nie stało.

Karnawał w Vevcani

mroczka — Thu, 19 Jan 2012 18:44:30 +0000

Według podań, karnawał ten obchodzony jest od ponad 1400 lat i wywodzi się ze starych pogańskich rytuałów. W zasadzie jest obrzędem przywołania Św. Bazylego Wielkiego i związany jest z obchodem 12 dni prawosławnych świąt Bożego Narodzenia i prawosławnego Nowego Roku.
Św. Bazyli, a właściwie Św. Vasilij, powszechnie znany jako Vasilitsa wyznacza początek nowego roku (14 Stycznia) wg kalendarza juliańskiego. Karnawał jest znakiem odejścia starego roku i nadejścia nowego. Uczestnicy karnawału znani jako Vasiličari (mac. Василичари), bez względu na wiek, przyobleczeni w rytualne stroje i maski, podążają wąskimi ulicami Vevcani, aby spotkać się na jej centralnym placu. Tam odprawiają magiczne rytuały i pozdrawiają się pijąc rakiję i wino, życząc sobie pozostania w zdrowiu i obfitych plonów w nadchodzącym roku.
Karnawał znacznie różni się od innych na świecie swoją archaicznością, magią, tajemniczością i nutą improwizacji. Podczas tego wydarzenia cała wieś przeistacza się w teatr, a każda ulica jest sceną, na której aktorzy improwizują swoje role, a tancerze wykonują swoje tańce.
Co roku goście z całej Macedonii ale też z zagranicy tłumnie gromadzą się w Vevcani, żeby wziąć udział w tym wydarzeniu. Większość masek i przebrań uczestników jest do ostatniej chwili trzymanych w tajemnicy i można je usystematyzować w kilku grupach: antropomorficzne, zoomorficzne, zooantropomorficzne, a także grupy etniczne i terriomorficzne, wszystkie są typowe dla konkretnego regionu. Inaczej mówiąc, stroje i maski nawiązują do ludzi, zwierząt, można spotkać także ich hybrydy.
Maski często związane są również z aktualnymi wydarzeniami w Macedonii i na świecie, nie pomijając także tematów politycznych.
Np. w tym roku nie do uniknięcia było odniesienie się do greckiej zapaści finansowej i wsparcia greckiego rządu przez państwa UE, toteż poprzez odpowiednie przebrania i rekwizyty, zostało to bardzo mocno zaakcentowane i ostro skomentowane. Oczywiście można było się tego spodziewać, ze względu na trwające bardzo silne macedońsko-greckie antagonizmy. Na ulicach Vevcani odprawiono symboliczny pogrzeb Grecji, a potem spalono pokrytą grecką flagą trumnę.
Mieszkańcy wsi żartują, że czasem w trakcie karnawału mają miejsce również nieprzyjemne rzeczy: „najbardziej cierpią świnie, domowe wino i rakija oraz psy”. Corocznie ok. 500 zamaskowanych wieśniaków bierze udział w karnawale. Oficjalnie kobiety w nim nie uczestniczą, ale mogą zakładać maski. Nieustannie od kilkunastu stuleci karnawał w Vevcani ukazuje bogaty krajobraz i szeroką mozaikę folkloru, masek, oryginalności i tradycji.

Uparta Medenica, czyli dwa dni w Mavrovie

mroczka — Wed, 30 Nov 2011 21:57:00 +0000

Po eksploracji masywu Jablanicy i Crn Kamena, przyszedł czas na zmianę kierunku moich górskich zainteresowań. Miałem okazję spędzić weekend z moimi przyjaciółmi-wolontariuszami w ‘wikendiczce’ znajomego w miejscowości Mavrovo i parku narodowym o tej samej nazwie. I choć pogoda początkowo nie zachęcała do wyjazdu, mimo wszystko podjęliśmy ryzyko. Mieliśmy gwarancję dachu nad głową w razie kiepskich warunków, więc w najgorszym razie mogliśmy po prostu zostać w domu, grzać się przy kominku i pić rakiję (co również było bardzo ciekawą perspektywą). I tak też zrobiliśmy pierwszego dnia. Po dotarciu na miejsce, zaopatrzeni w siekierę i piłę, poszliśmy nazbierać nieco drwa na opał – frajda rąbania drewna nie do opisania!
Następnego dnia, ja i Kuba (reszcie nie chciało się wychodzić z domu), wyszliśmy na szlak. Po 1,5 godziny błądzenia we mgle w poszukiwaniu drogi na Medenicę (2169 m.n.p.m.), w końcu trafiliśmy na oznakowany szlak, który zniknął po kilkunastu minutach. I tak pojawiał się i znikał, w końcu przestaliśmy zwracać na to uwagę i szliśmy jak zwykle – na azymut. Mniej więcej w połowie drogi odpuściliśmy i zawróciliśmy z powodu mgły, która gęstniała coraz bardziej.
Oto co udało się zobaczyć:

Następnego dnia, niezniechęceni fiaskiem, w planie mieliśmy Korab – najwyższy szczyt Macedonii, 2764 m.n.p.m, jednak z powodu nieprzespanej nocy, zamieniliśmy go na kolejną próbę wejścia na Medenicę. Tym razem pogoda sprzyjała i warunki były idealne. Mając już doświadczenie z dnia poprzedniego i nie tracąc czasu na odgadywanie szlaku, osiągnęliśmy bardzo szybko punkt, z którego zawróciliśmy dzień wcześniej. Okazało się, że do szczytu jeszcze cholernie daleko i trzeba najpierw pokonać duża dolinę, a potem wspiąć się znów 600 m do góry. Etap po etapie, krok po kroku ale szczyt wcale nie miał zamiaru się przybliżyć. W dodatku, już na grani szczytowej, halny jak diabli. Odczuwalne minus 15. Cholernie uparta i niegościnna Góra. I dlatego paradoksalnie zasłużyła na szacunek. W końcu szczyt, rozległy i płaski, z którego ujrzeliśmy niewiarygodnie piękne pasmo Korabu. Próba oblania sukcesu piwem skończyła się jego zamarznięciem. Zeszliśmy dosyć szybko i dotarliśmy do asfaltowej drogi, która na pewno prowadziła do Mavrova, z tym że nie mielismy pojęcia o jej długości. Na szczęście zatrzymaliśmy pierwszy lepszy samochód z dobrymi ludźmi w środku, którzy podwieźli nas do domu.
10 kilometrów.
Obszerniejsza relacja z wypadu (w j.ang) w najnowszym numerze magazynu Do Right: www.dorightmk.org

Niezatapialna cerkiew w Mavrovie

mroczka — Tue, 22 Nov 2011 21:27:30 +0000

Miejscowa ludność mówi, że Bóg i święci nie pozwalają na całkowite zniknięcie tego kościoła w głębi jeziora. Zjawisko jego ciągłego wyłaniania się z wody mieszkańcy Mavrova tłumaczą “niemożnością zatopienia i zapomnienia miejsca świętego”.
Cerkiew ta została wybudowana przez mieszkańców w 1850 r. Jednak kiedy w 1953 r. wybudowano tamę w celu utworzenia elektrowni wodnej, zdecydowano, że będzie zalana. Rzeki Mavrovo i Radika zaczęły powoli wypełniać dolinę, z czasem runął jej strop, jednak kościół całkowicie się nie zawalił.
Co ciekawe, zimą 1956 r. do doliny zeszła potężna lawina zabijając 52 robotników pracujących przy budowie elektrowni. W ostatnim czasie woda w jeziorze nieco opadła, pozwalając na wejście do wnętrza kościoła, który zazwyczaj był przynajmniej do 1/3 wysokości zalany.

Crn Kamen cz. 2

mroczka — Tue, 15 Nov 2011 22:51:39 +0000

A o to owoce listopadowego (kolejnego) wypadu na Crn Kamen.
Nocą temperatura spadła grubo poniżej zera, dlatego wpadliśmy na genialny pomysł zabrania do wnętrza namiotu gorącego, nagrzanego w ognisku kamienia…który był tak gorący, że zaczął przepalać okręconą wokół niego szmatę i emitować dość podejrzany smród. Dlatego też zrezygnowaliśmy z tego sposobu ogrzewania i musieliśmy liczyć tylko na ciepłotę naszych śpiworów (btw. zapomnieliśmy zabrać karimat). Rano natura w pełni zrekompensowała nam nocne niedogodności i mogliśmy wygrzewać się w pełnym słońcu.

Donkey race, czyli konkurencja ujeżdżania osła na czas

mroczka — Mon, 24 Oct 2011 22:41:44 +0000

Minęło już sporo czasu od festiwalu wina w Kavadarci, ale dopiero teraz natknąłem się na zapomniane stamtąd zdjęcia. Oprócz możliwości degustacji szerokiej gamy win (osobiście byłem zbyt zaaferowany smakowaniem tego trunku i imitowaniem zagranicznego konesera żeby skoncentrować się na zrobieniu szerszego fotoreportażu z tego wydarzenia), jedną z głównych atrakcji była konkurencja ujeżdżania osła na czas.
W rywalizacji udział wzięło czterech zawodników wraz z poganiaczami. Jeden z nich mocno dawał o sobie znać przed konkursem, strosząc się, grożąc i próbując przestraszyć przeciwników. Ostatecznie jednak wygrał zupełnie inny uczestnik wyścigu, niepozorny i skromny, upokarzając jegomościa.
Oto co się wydarzyło:

Treskavec

mroczka — Wed, 12 Oct 2011 13:20:19 +0000

Klasztor w Treskavcu to miejsce absolutnie wyjątkowe. Otoczony górami, odcięty od świata dwuipółgodzinną wspinaczką monastyr, idealnie się nadaje do medytacji i mentalnego odpoczynku. Jeśli dodać do tego opcję obserwacji wschodu słońca na pobliskim szczycie Zlatno Jabolko, katharsis gwarantowany.
Kompleks zamieszkuje obecnie jeden mnich i jego pomocnik, interesu dodatkowo pilnują trzy sympatyczne psy. Treskavec jest miejscem akcji słynnego macedońskiego filmu “Before the rain”, Milcho Malcevskiego.

20-lecie niepodległości Macedonii

mroczka — Fri, 09 Sep 2011 22:17:51 +0000

Wczoraj Macedonia obchodziła HUCZNIE 20. rocznicę odłączenia się od socjalistycznej Jugosławii. Trzeba przyznać, że było spektakularnie. Specjalnie z tej okazji na głównym placu Skopje stanął (za 4,5 mln euro) prawie 30-metrowy, 48 tonowy pomnik z brązu legendarnego Aleksandra Wielkiego, z którego tryska spektakularna fontanna. Jego oficjalna nazwa to “Wojownik na koniu”, a to po to żeby nie rozjuszyć Greków, którzy rzecz jasna Aleksandra uznają za swojego. Co ciekawe, władze mają zamiar wznieść jeszcze większy pomnik – Filipa II – ojca Aleksandra, po drugiej stronie placu…
Postawiono też 100 woskowych figur narodowych bohaterów, zbudowano łuk triumfalny, prezydent Gjorge Ivanov otworzył muzeum. Przez miasto przemaszerowali dygnitarze, urzędnicy i członkowie Gwardii Narodowej niosąc Deklarację Niepodległości z 1991 r.
Przynajmniej 200 000 ludzi zgromadzonych w centrum stolicy (czyli 1/10 mieszkańców kraju) miało również okazję podziwiać niemniej spektakularny pokaz fajerwerków.
Z baszty twierdzy na skopskim wzgórzu oddano 10 armatnich salw, których głośność ludzkie ucho uznało za równie spektakularną.
To jeszcze nie wszystko.
Świąteczną narodową atmosferę podgrzał dodatkowo fakt, że niedługo przed rozpoczęciem uroczystości macedońska drużyna koszykówki pokonała w Eurobaskecie Gruzję 65 do 63. Mecz można było oglądać na dużym telebimie postawionym na placu.
Władze zafundowały bezpłatny transport autobusem do Skopje zorganizowany w 83 gminach dla wszystkich obywateli, którzy chcieli wziąć udział w centralnych uroczystościach (i nie tylko – ja sam również z tego skorzystałem).

Duvalo – ostatni aktywny wulkan na Bałkanach

mroczka — Thu, 04 Aug 2011 12:14:40 +0000

Kosel to niewielka wieś położona 7 km na północ od Ochrydu. Ok. 600 mieszkańców. Wioska jakich wiele w Macedonii. Ale pod jednym względem jest to miejsce szczególne. Znajduje się tu jedyny czynny wulkan na Bałkanach – Duvalo. Udając się tam wyobrażałem sobie duży krater i wydobywający się z niego dym, jednak na miejscu okazało się, że jest to tylko niewielkie wzgórze i kilka małych dziur w ziemi o średnicy 50 cm i głębokości 30 cm. Jednak to w zupełności wystarcza żeby zapewnić mieszkańcom wsi nieziemski smród zgniłych jaj. Jak oni mogą tam mieszkać?
Na miejscu zastałem sporo martwych zwierząt – lisy, jeże, ptaki, węże…Nie ma im się co dziwić bo odór siarki jest nie do zniesienia.
Gorącą wodę ostatni raz wykryto tu w 1973 r. na głębokości 80 m – 35ºC, a na 400 m – 95ºC. Wulkaniczne wyziewy zabijają lokalne zwierzęta ale wulkan ma jednocześnie właściwości lecznicze. Ludzie cierpiący na różne choroby skóry przyjeżdżają tu i nakładają miksturę z siarki i wulkanicznego błota na chore miejsca. Jednak przebywanie dłużej niż 15 minut bezpośrednio w pobliżu któregoś z kraterów może się podobno skończyć uduszeniem.
Poniżej materiał macedońskiej telewizji i fotoreportaż.